“…พระพุทธเจ้าท่านสั่งสอน ก็เอาความจริงมาเล่าสู่ฟัง
เรื่องของจริงนั้น ที่ผมเคยได้ยินครูบาอาจารย์สอนเอาไว้ว่า
พระองค์ตรัสว่า
*‘คนเกิดมาร้อยปี ถ้าหากไม่รู้สภาพหรือภาวะอาการเกิดดับ
ชีวิตของบุคคลนั้นไม่มีค่าเลย*
**บุคคลเกิดมาเพียงวันเดียว รู้สภาพหรือภาวะอาการเกิดดับนั้น
ชีวิตคนนั้นดีกว่า-มีประโยชน์กว่า มีค่ากว่าบุคคลที่เกิดมา ๑๐๐ ปี**
หรือ*บวชมาตั้งแต่ตัวเล็กจนได้ถึง ๑๐๐ พรรษา
ถ้าหากยังไม่รู้สภาพหรือภาวะอาการเกิดดับนั้น
การบวชหรืออานิสงส์การบวชของบุคคลนั้น
ก็ไม่มีประโยชน์เลย มันเป็นโมฆะ’* ท่านว่า
**‘ส่วนบุคคลที่บวชเพียงวันเดียว
เข้าใจ-รู้-เห็นแจ้ง สภาพหรือภาวะอาการเกิดดับนั้น
ดีกว่า มีประโยชน์กว่าบุคคลที่บวชมา ๑๐๐ พรรษา’**
ท่านว่าอย่างนั้น
**อาการเกิดดับนี้สำคัญ** *เราอย่าไปจับให้มันผิด
ถ้าจับไปผิดแล้ว เอาไปปฏิบัติก็ผิดทันทีเลย*
ผมเอง ทีแรกก็รู้ว่า
พลิกมือขึ้น-คว่ำมือลง เป็นเกิดเป็นดับ
เหลียวซ้าย-แลขวา เป็นเกิดเป็นดับ
หายใจเข้า-หายใจออก เป็นเกิดเป็นดับ
จิตใจนึกคิด เป็นเกิดเป็นดับ
ทีแรกผมเข้าใจมาตามลำดับอย่างนั้น
‘โอ ! นี่…สภาพหรือภาวะอาการเกิดดับเป็นอย่างนี้’
เคยเข้าใจไปอย่างนั้น
พูดความจริงแล้ว อาการเกิดดับไม่ใช่อย่างนั้น
ฟังให้ดี-จำให้ได้ แล้วไปปฏิบัติให้เป็นอย่างนั้น
**ทุกคนต้องเป็นอย่างนั้น
หลีกไม่ได้-หนีไม่ได้ อาการเกิดดับนี่ครับ**
ผมเคยพูดเอาไว้ว่า**‘คนทุกคนต้องตาย
จวนจะหมดลมหายใจนี่แหละ
ทุกคนต้องประสบเรื่องนี้แน่นอนที่สุด’
จึงว่า‘สัจจะ แปลว่าของจริง’**
*หากว่าเราไม่รู้ เราก็เลยไม่รู้
เหมือนกับคนตกต้นไม้ หรือกระโดดจากบ้าน
ถ้าหากคนไม่เคยกระโดดแล้ว
มันจะเอาหัวลง คอหักตายเลย*
**ถ้าหากเป็นคนเคยกระโดด
เขากระโดดลงไปแล้ว เดินได้สบาย**
เป็นอย่างนั้น
จึงว่า**‘การกระทำเรื่องอาการเกิดดับนี้สำคัญ’**
ผมเคยเปรียบเอาไว้ เพราะความจริงมันมีอย่างนี้
เอาเชือกไนล่อนผูกไว้กับเสา ๒ ต้นให้ตึง
พอตัดตรงกลาง เชือกมันจะดีดตัวกลับมาที่เสาเลย
อันนั้นเรียกว่า
**‘สภาพภาวะของกาย สภาพภาวะของรูป
มันจะเข้าสู่สภาพของมันเลย
สภาพภาวะของจิต มันก็จะเข้าสู่สภาพภาวะของจิต’
เกิดแล้วก็ดับไปเท่านั้นเอง
อันนี้ทุกคนต้องประสบ หนีไม่ได้
อันนี้เป็นของจริง**
จึงว่า‘อย่าให้เสียความเป็นคน-อย่าให้เสียความเป็นมนุษย์
อย่าให้เสียความเป็นเทวดา
อย่าให้เสียความเป็นอินทร์-เป็นพรหม
อย่าให้เสียความเป็นพระอริยบุคคล’
เราต้องทำความเป็นคน
ให้มันเป็นคนขึ้นมาได้อย่างสมบูรณ์
เราต้องทำหน้าที่ของมนุษย์
ให้มันเป็นมนุษย์ขึ้นมาได้อย่างสมบูรณ์
ให้เราทำความเป็นเทวดา
ให้มันเป็นเทวดาขึ้นมาได้อย่างสมบูรณ์
ให้เราทำความเป็นอินทร์เป็นพรหม
ให้มันเป็นอินทร์เป็นพรหมขึ้นมาได้อย่างสมบูรณ์
และให้เราทำความเป็นพระอริยเจ้าขึ้นมาให้ได้อย่างสมบูรณ์…”
หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ