“…**การประพฤติ-ปฏิบัติธรรมนั้น
จึงว่า‘ปฏิบัติที่ตัวเอง’** ไม่ต้องไปเข้าป่า-เข้าดง
เข้าภู-เข้าถ้ำที่ลึก ที่คนไม่พบ-ไม่เห็นนั้น
ไม่ต้องไปอย่างนั้นก็ได้ **อยู่ที่ไหนก็ได้**
*ตัวอาตมาเคยเข้าถ้ำ-เข้าป่า-เข้าภูมาแล้ว
เคยไปนั่งกรรมฐานหลับตาภาวนาพุท-โธ
สัมมา-อรหัง นับ ๑-๒-๓ พอง-ยุบ
ดูลมหายใจ เคยทำมาแล้ว
ชีวิตอันนั้น-ยังไม่มีความสว่างในใจ
ยังมืดอก-มืดใจ ยังไม่รู้จักทิศทาง*
อาตมาเปรียบกับคนตกน้ำ
ที่พูดให้ฟังมาแล้วหลายครั้ง-หลายหน
คนตกน้ำนี่ เฮาตกน้ำป๋อมลงไปนี่
จำเป็นมันต้องจมลงไปทันทีเลย
น้ำท่วมหัวเลยนี่ เป็นอย่างนั้น
ถ้าหากคนบางคนนะ จมลงไปถึงพื้นดินโน่นเลย
ถึงพื้นดินแล้วก็หลอนยันขึ้น โผล่ขึ้นมา
คนไม่เคยลอยน้ำ(ว่ายน้ำ)นี่
โผล่ขึ้นมายังไม่ทันได้พ้นน้ำดี-มันหมดแฮง
ที่เรายันพื้นดินขึ้นมานี่ เลยไม่ได้เห็นฝั่ง-เห็นขอบ-เห็นแดนน้ำนี่
ฝั่งอยู่ทางไหน-จะไปทางไหน ไม่รู้เลย
จมปิ๊วลงไปเลย นี่ก็เลยตายเลย-เป็นอย่างนั้น
ถ้าคนที่เคยลอยน้ำเป็น ตกน้ำปุ๋มลงไปนี่
บางทีก็ไม่ถึง ถ้าหากน้ำลึก
ไม่ถึงดิน-มันก็จะฟูขึ้นมา พอดีฟูขึ้นมา-พ้นหัวขึ้นมา
มองดูไปเห็นฝั่งอยู่ข้างนั้น-ข้างนี้ แล้วก็ลอยไป
เหนื่อย…เหนื่อยแล้วก็พักผ่อนไป-ลอยไป
แน่ะ เป็นอย่างนั้น
บางคนตกน้ำปุ๋มลงไป
น้ำมันตื้นเพียงอก หรือเพียงคอเรานี่
(เท้า)ถึงดิน-ย่างไป
แต่ถ้าเป็นน้ำไหล บัดนี่-น้ำมันไหลอย่างที่น้ำโขง
น้ำบ้านหลวงพ่อ น้ำห้วย-ห้วยสวยนี่มันนองมา
(น้ำสายนี้มันหลากมา) จ้ำ(ยืน)ไม่อยู่
(แม้น้ำ)เพียงคอนี่ แต่เพียงอก-เพียงเอวนี่
ก็ยังยืนไม่อยู่เลย น้ำมันพัดไป
จำเป็นก็ต้อง-เพียงคอนี่ ลุยน้ำไหลไป-แต่ลุยไหลไป
ลอยไปหาฝั่งได้เร็ว เพราะว่าไม่เหนื่อยมาก
คนที่ตกลงไป (ถ้า)มันยืน-ก็พอสู้ได้
บางคนตกน้ำปุ๋มลงเนี่ย น้ำมันตื้นเพียงหัวเข่า
หรือแข้งเรานี่ นี่ก็ย่างไป
น้ำจะไหล-จะเชี่ยวปานใดก็ตาม
ไม่มีการสะเทือนเลย คนนี้ย่างไปได้สบาย
ที่อุปมาให้ฟัง เดินขึ้นไปจนหวิด(พ้น)น้ำ
แล้วก็เดินบนบกได้ เป็นอย่างนี้
เรื่องชีวิตจิตใจก็เช่นเดียวกัน
คนมีทุกข์กับคนไม่มีทุกข์ ก็เช่นเดียวกัน
ที่อุปมาเปรียบให้ฟัง
เพราะมีความคิด-ความเห็นอย่างนี้
จะเปรียบเทียบกันได้
เพียงแค่พูดให้ฟัง แล้วเอาไปพิจารณาเอาเอง
คนตกน้ำ-จมไปเลย เพราะว่าไม่เคยลอยน้ำ
ก่อนที่ไปถึงดิน-ตายแล้วเนี่ย เป็นอย่างนั้น
คนตกน้ำ ถ้าหากคนเคยลอยน้ำเป็น
ตกปุ๋มลงไป-มันก็ต้องจม หัวโผล่ขึ้นมาแล้ว-ไม่ยอมให้จม
บางทีคนตกน้ำปุ๋มลงไป น้ำก็เพียงคอ
อย่างที่พูดแล้ว มันก็ต้องเอาหัวลง
หรือเอายังไงลง ก็ต้องปุ๋มลงไป
บางทีอาจจะท่วมหัวก็ได้ ไม่ท่วมก็ได้
เราอาจจะเข้าใจว่ามันถึงดินแล้ว
อาจจะเดินไปก็ได้ ลอยไปก็ได้
บางคนตกลงไปเพียงอก-เพียงเอว
ตามที่เปรียบเทียบให้ฟัง
เพียงหัวเข่า-เพียงแข้งขา ท่วมหลังตีน-หลังเท้านี้ก็ได้
เป็นอย่างนั้น
แล้วคนจำพวกนี้ ใครจะเดินไปได้สบาย-สะดวกดีกว่ากัน
แน่ะ! ลองพิจารณาเอาเอง-เรื่องแค่นี้…”
หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ