“…ที่เราสวดกัน ‘สังฆคุณ’นี่
เป็นประเด็นสำคัญที่ทุกคนควรรู้
‘สุปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ
สงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาคเจ้านั้น หมู่ใดปฏิบัติดีแล้ว’
คำว่า‘ปฏิบัติดี’นี้ ปฏิบัติอย่างไร ?
ไม่ใช่ปฏิบัติอย่างอื่น
**ปฏิบัติตัวเรานี่ เรียกว่าปฏิบัติดีแล้ว**
‘อุชุปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ
สงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาคเจ้านั้น หมู่ใดปฏิบัติตรงแล้ว’
**คำว่า‘(ปฏิบัติ)ตรง’นี้ หมายถึงอะไร ?
ก็ตรงต่อคำสอนของพระพุทธเจ้า
ตรงต่อหน้าที่-ตรงต่อการงาน-ตรงต่อตัวเอง**
นี่ปฏิบัติตรง ท่านสอนให้ปฏิบัติ
เรามีแต่เพียงพูดเอาเอง จึงยังไม่ตรง
‘ญายะปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ
สงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาคเจ้านั้น
หมู่ใดปฏิบัติเพื่อรู้ธรรมเป็นเครื่องออกจากทุกข์แล้ว’
คำว่า‘ออกจากทุกข์’นี่ หมายถึงอะไร ? เราก็ไม่รู้
**ออกจากทุกข์นี้
ก็ออกจากโทสะ-ออกจากโมหะ-ออกจากโลภะ
ออกจากกิเลส-ออกจากตัณหา-ออกจากอุปาทาน**
หรือออกจากสิ่งเสพติดมึนเมาทุกประเภท ท่านเรียก‘อบายมุข’
*คนใดหากว่ายังเลิกละจากอบายมุขไม่ได้
ก็แสดงว่า ยังไม่ใช่เป็นลูกศิษย์ของพระพุทธเจ้า*
เราก็ต้องฟังดูให้เป็น
‘สามีจิปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ
สงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาคเจ้านั้น หมู่ใดปฏิบัติสมควรแล้ว’
คำว่า‘ปฏิบัติสมควร’นี้ เราจะว่าอย่างไร ?
เพียงแต่ให้ทาน-รักษาศีล
ทำกรรมฐาน-ทำวิปัสสนากันอย่างนั้นหรือ ?
คำว่า**‘(ปฏิบัติ)สมควร’นี้ หมายถึงคนที่รู้ทิศทาง-รู้แนวทาง
และรู้ทางของพระพุทธเจ้า ไม่หลง-ไม่ลืม
ไปที่ไหนก็ไม่หลง-ไม่ลืม** ท่านว่าอย่างนั้น
แต่เราไม่เข้าใจคำที่ท่านว่า**‘ปฏิบัติสมควร’
ถ้าหากพูดตรง ๆ ก็ว่า
‘พระโสดาปัตติมรรค-พระโสดาปัตติผล
พระสกิทาคามิมรรค-พระสกิทาคามิผล
พระอนาคามิมรรค-พระอนาคามิผล
พระอรหัตตมรรค-พระอรหัตตผล’**
คือจะเป็นอย่างนั้น
ถ้าหากว่าเรายังไม่เข้าใจคำพูดนี้ ก็แสดงว่าเรายังไม่สมควร
‘ยะทิทัง จัตตาริ ปุริสะยุคานิ อัฏฐะ ปุริสะปุคคะลา
คู่แห่งบุรุษ ๔ คู่ นับเรียงตัวบุรุษได้ ๘ บุรุษ’ อันนี้แหละ
‘เอสะ ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ
นั้นแหละ**สงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาคเจ้า’
ไม่ได้หมายถึงนุ่งเหลืองห่มเหลืองอย่างเดียว
ญาติโยมก็เป็นสงฆ์ได้**…”
หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ