“…มากลับพูดกันอีกด้านหนึ่ง
พูดอุตริมนุสธรรม คือธรรมอันยิ่งของมนุษย์ที่มีในตน
ต้องอาบัติปาจิตตีย์
อันพูด(ที่)บ่รู้จัก เพิ่นว่า‘เป็นอาบัติปาราชิก
ขาดจากความเป็นภิกษุ’ เพิ่นว่าอย่างนั้น
คำว่า‘ขาดจากความเป็นภิกษุ’
คล้าย ๆ คือกับเราอยู่ในกรงหรืออยู่ในมุ้ง-เราบ่เห็นมุ้ง
เราเข้าไปในมุ้งแล้ว เราก็เบิ่งเข้าไปซอกนั้น-ซอกนี่
มันเห็นอยู่แต่ในมุ้ง บ่เห็นหลังมุ้ง-แล้วบ่เห็นไปนอกมุ้ง
เราอยู่ในมุ้ง ครัน(ถ้า)มุ้งบาง ๆ-เราเห็นไปทางอื่นได้
ถ้าเราอยู่ในถ้ำ-เราอยู่ในถ้ำซิเห็นถ้ำบ่ ?
บ่เห็นถ้ำ
ถ้าเราไต้ไฟอยู่ในถ้ำ บัดนี้อยู่ในถ้ำ-เราบ่เห็นถ้ำ
‘ถ้ำ’แปลว่ามืด คล้าย ๆ เราอยู่ในห้องมืด
ดังนั้นจึงเป็นอย่างที่หลวงพ่อเว้าให้ฟัง
**ถอนตัวออกจากมุ้ง ถอนตัวออกจากถ้ำ
อยู่นอกมุ้ง อยู่นอกถ้ำ
เราอยู่นอกมุ้ง เราก็เห็นมุ้ง
อันนั้นหูมัน อันนั้นหลังมัน อันนั้นกันยุงได้
บัดนี้ออกจากถ้ำ เราก็มองเห็นถ้ำ
อันนั้นเป็นหิน อันนั้นเป็นโนน-เป็นเขา-เป็นภู
ปากถ้ำ เราก็เห็นมันมืด
เรารู้จักอย่างนั้น**
‘ถ้ำ’แปลว่ามืด
บัดนี้เจ้าหัวพระกรรมฐานชอบหาอยู่ในถ้ำ อันนั้นก็แม่นอยู่
หลวงพ่อเข้าใจอย่างนั้น
ดังนั้น **เมื่อหลวงพ่อทำลายมา(ได้)
จิตใจเปลี่ยน(จาก)หน้ามือเป็นหลังมือ
หนักเป็นเบา โง่เป็นฉลาด
จิตใจเป็นอย่างนั้น หนักเป็นเบา
แต่ก่อนจิตใจมันหนัก พอดีเห็น-มันเบาขึ้นมา
แต่ก่อนจิตใจมันมืด-มันบ่รู้จัก มืด-บ่เห็น
เดี๋ยวนี้มันสว่าง มันเห็น
บัดนี้ เมื่อมันเข้าใจอย่างนี้
หน้ามือเป็นหลังมือ ดำเป็นขาวเข้ามา ๒ เทื่อ
จิตใจเปลี่ยนตอนมือแลง**
ตอนเช้า หลวงพ่อเดินจงกรม
ระยะเดินจงกรมในราวตี ๔-ตี ๕…หลวงพ่อเดินจงกรม
**ระยะเดินจงกรม ปรากฏขึ้นมาโลด-ศีล
‘ศีล’ แปลว่าปกติจริง ๆ**
ศีล เขาก็เลยไปแปลตามตัวหนังสือว่า
‘ศีล แปลว่ากำจัดกิเลสอย่างหยาบ
หรือศีลแปลว่าขัดเกลา ศีลแปลว่าขัดถู’
คือเหล็กตะไบ
คือหินขัดไม้-ขัดเหล็กนี่แหละ เป็นเครื่องขัดเกลา
มีดพร้าบ่เข้า เอาไปลับ(กับหิน)
หินมันกัดคมมีด-คมพร้า มันจึงคมขึ้นมา
หรือเหล็กตะไบไปขัดไม้-ขัดเหล็ก
เลื่อยมันจึงคมขึ้นมาแม่นแท้ ๆ
มันสมมติเปรียบเทียบให้ฟัง
ก็ว่ามันคิดอย่างนั้น มันก็ไม่ผิด
อันเว้าซือ ๆ บางทีอาจบ่รู้จัก(ด้วย)ซ้ำ
ถามแล้วจับต้นชนปลายบ่ได้
แม่นความคะเจ้า…”
หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ