“…หลวงพ่อเคยว่ากับหมู่ว่า
‘ปฐมฌาน…เรื่องรู้รูป-นาม’ อันนั้นว่ากันซือ ๆ
คนที่มีปัญญา เขาคิดตีแตกออกมาโลด
เรื่องรูป-นาม(มัน)บ่แม่น
*รู้รูป-นามนั้น มันดีใจ-มันบ่แม่นใจดี
มันดีใจซือ ๆ*
**มารู้ตัวปรมัตถ์ จึงจัดเป็นปฐมฌาน
จิตใจเราเปลี่ยนครั้งที่ ๑ นี่ คล้าย ๆ คือว่าเห็นแจ้ง
นี่แหละฌาน(ที่)เราได้ครั้งแรกนี่แหละ
มันเห็นแจ้ง-มันรู้จริง-มันเข้าใจจริง-มันสัมผัสจริง
ต้องทำลายความโกรธ-ความโลภ-ความหลง
นี่อย่างน้อยที่สุด
ผู้ที่เห็นจริง เห็นปรมัตถ์จริง ๆ นะ
มันบ่แม่นจำของผู้อื่นมาพูด
เห็นด้วยญาณ ด้วยปัญญาจริง ๆ นี่
ทำลายได้แท้ ๆ ความโกรธ-ความโลภ-ความหลง
อย่างน้อยที่สุดต้อง ๓๐% อย่างน้อยที่สุดล่ะอันนี้**
ก็ยังเหลืออยู่ ๗๐% บัดนี้มันเป็นเรื่องอย่างนี้
**จิตใจเราเปลี่ยนแปลงครั้งที่ ๒ นี่
ต้องทำลายความยึดมั่น-ถือมั่น
เช่น อุปาทาน-กิเลส-ตัณหาเหล่านี้
อย่างน้อยก็ทำลายไปเหมือนกันอันนี้
เป็นขั้นเป็นตอนไป**
อันนี้ยังบ่แม่นศีล มันบ่แม่นตามตำรับ-ตำรา
ตำรับ-ตำราเขาว่า‘ศีลเป็นเครื่องกำจัดกิเลสอย่างหยาบ
สมาธิเป็นเครื่องกำจัดกิเลสอย่างกลาง
ปัญญากำจัดกิเลสอย่างละเอียด’
อันนี้ยังบ่แม่น
เป็นหญ้าปากคอก จิตใจยังไม่ทันเป็นปกติ
*เมื่อจิตใจนี่ยังไม่ปกติ ชื่อว่ายังบ่มีศีลสมบูรณ์
อันศีล ๕ ศีล ๘ ศีล ๒๒๗ นี้ มันเป็นเรื่องสมมติ
มันยังไม่เป็นเรื่องปรมัตถ์*
**เรื่องปรมัตถ์
เป็นเรื่องต้องมีศีลปรากฏขึ้นในตัวของมันจริง ๆ
มันจึงกำจัดกิเลสได้จริง ๆ** เป็นอย่างนั้น
กิเลสอย่างหยาบ เราจะว่าอย่างใด ?
บางคนว่า‘ความโกรธ-ความโลภ-ความหลง’ แม่นอยู่
บางคนว่า‘มีข้าวของ-เงินทอง(นั้น)มีกิเลส’ ก็แม่นอยู่
เพราะคิดเอาซือ ๆ
บางคนว่า‘มีไร่-มีนา มีเรือก-มีสวน
มีเสื้อผ้า…ก็เอิ้นกิเลส’ ก็แม่นอยู่
เพราะความเห็นของคนมันคิดอย่างนั้น
บางคนว่า ‘การทำการทำงานมาก ๆ เป็นกิเลส’
มันก็แม่น เพราะความเห็น-ความนึกคิดเอา
มันบ่แม่นญานปัญญา
มันบ่แม่นญาณเข้าไปชำแรกตัวมันจริง ๆ
**ที่หลวงพ่อเข้าใจ
ศีลเป็นเครื่องกำจัดกิเลสอย่างหยาบ
สมาธิเป็นเครื่องกำจัดกิเลสอย่างกลาง
ปัญญาเป็นเครื่องกำจัดกิเลสอย่างละเอียด
เมื่อหลวงพ่อปฏิบัติ** จะหาว่าพูดอวดอุตริมนุสธรรม
คือธรรมอันยิ่งของมนุษย์ อันนั้นก็ว่าได้
แต่ว่าธรรมที่เว้านี่ มันเป็นธรรมอุตริของปุถุชน
ธรรมอุตริ พูดอุตริมนุสธรรม-บ่แม่นพูดอวด
*อันพูดอวดอุตริมนุสธรรม
คือ ธรรมอันยิ่งของมนุษย์(ที่)ไม่มีในตน*
เป็นอาบัติปาราชิก…”
หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ