“…*คำว่า ‘ปีติ’ กับ ‘จินตญาณ’ เป็นอันเดียวกันครับ
แต่มันรู้จิตใจนิ่ม ๆ เรียกว่า‘ใจดี‘-อันนั้น
ลักษณะใจดี แต่ไม่เป็นลักษณะดีใจ
ให้เรารู้จักอย่างนี้
แล้วความหนักอก-หนักใจนั้นจะเบาขึ้นมา
มีความสว่างภายในจิตใจ เป็นอย่างนั้น
แต่ไม่ใช่สว่างคือเราจุดเทียนอย่างนี้*
**ครั้นมันเบาใจ เรียกว่า‘เห็นเป็นทางไป’ครับ
คล้าย ๆ คือเป็นทาง-เป็นแนวทาง
ที่จะเดินต่อไปได้นี่แหละครับ
เราต้องทำจังหวะ-เดินจงกรม
ทำช้า ๆ ก็ได้-ทำไวก็ได้ ทำให้มันถูกจริตครับ
ตอนนี้เป็นการกระทำ-เป็นการเจริญ เป็นการแก้ปัญหา
การแก้ปัญหา-การแก้อุปสรรคเหล่านี้
ต้องทำให้มันสบาย
เมื่อมีความตึงเครียดขึ้นมา ก็ทำให้มันสบาย ๆ
ไม่ต้องให้มันตึงเครียด** เป็นอย่างนั้น
บัดนี้*เมื่อมันมีความตึงเครียดเข้ามา
แน่นหน้าอก-เวียนหัว หรือมันจะอาเจียน
ปวด เรียกว่า’มันเจ็บอะไร-ปวดอะไรก็ตาม‘
มันเป็นกิริยา มันแสดงท่าทีครับ
มันอยากให้เราท้อถอย เราต้องไม่ท้อถอย*
**เราต้องทำ บังคับให้ทำ**
อันนี้ต้องใช้เวลานานครับ-บางคน บางคนก็ต้องได้เร็ว
แต่เมื่อสมัยผมปฏิบัติ ผมรู้ตอนเย็นครับ
รู้ได้ ๒ ขั้นทีเดียว เป็นมรรค-เป็นผล
เป็นมรรค-เป็นผลขึ้นไป เป็นอย่างนั้น
คือไม่นาน
แต่**เราไม่ต้องพูดถึงว่านานและไม่นาน
เราต้องทำเรื่อย ๆ ไปเลย แต่มันต้องเป็นอารมณ์**
*แต่หากว่ามันสงบนั้น เราติดความสงบแล้ว*
อันนี้มันจะมีอารมณ์ไป ที่ผมพูดนี่
และพวกเรา ต่อไปจะเป็นครู-เป็นอาจารย์คน
ต้องให้มันรู้ ให้มันเข้าใจเรื่องอารมณ์
ที่รู้มาแค่นี้
เราก็ต้องทบทวนอารมณ์ของรูป-นามขึ้นมาอีก
ให้มันเข้าใจ ไม่ต้องหลง-ไม่ต้องลืม
คือไม่ให้มันหลง-ไม่ให้มันลืม ว่าอย่างนั้น
ให้มันเข้าใจ
อย่างที่พลิกมือขึ้น-คว่ำมือลง ยกมือไป-เอามือมา
ทำจังหวะให้เป็นจังหวะ
เดินจงกรม ก็ให้มันเป็นเดินจงกรมจริง ๆ
แล้วก็รู้รูป-รู้นามนี่เอง
รูป-นาม รูปทำ-นามทำ
ให้รู้จักรูปมันทำการ-ทำงาน
อันนั้นเป็นรูปทำ-นามทำ รูปโรค-นามโรค
รูปโรค-นามโรค มี ๒ อย่างครับ
โรคเจ็บหัว-ปวดท้อง
อันนี้เมื่อรูปเป็นแล้ว ใจก็ไม่สบาย
อันนี้เป็นรูปโรค-นามโรค
รูปโรค-นามโรคอีกอย่างหนึ่งครับ
คือ(รูปกาย)สบาย แต่มันดีใจ-เสียใจ พอใจ-ไม่พอใจ
มีรัก-มีเกลียด อันนี้เรียกว่า‘จิตวิญญาณเป็นโรค’
ให้รู้จักว่าโรคมี ๒ อย่าง รูปโรค-นามโรคอันนี้
เมื่อรู้อันนี้-เห็นอย่างนี้แล้ว
ก็เข้าใจทุกขัง-อนิจจัง-อนัตตา
นี่ตามอารมณ์ที่ผมรู้มาครับ เป็นอย่างนั้น…”
หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ