“…มารู้ตอนนี้(รู้ปรมัตถ์)
มันจะเป็นปีติครับ ใจดี…เย็นอก-เย็นใจ
อันนี้เราไม่ต้อง-**ไม่ต้องให้เป็นปีติ
ไม่ต้องให้มันเย็นอก-เย็นใจ มันเป็นอย่างนั้น
เราต้องทำให้มาก**
อันนี้เป็นจินตญาณ มันรู้นิ่ม ๆ
รู้นั้น-รู้นี้ รู้แล้วสบายใจ
อันนี้เรียกว่ารู้เบื้องต้น เป็นปฐมฌานจริง ๆ
‘ฌาน’ จึงว่าเข้าไปรู้
อันนี้เป็นลักษณะของปัญญาญาณของวิปัสสนาครับ
รู้อย่างที่ผมพูดมานี้-เป็นอารมณ์
เราไม่ต้องข้องแวะอยู่กับปีติ
ปีติ ตามตำราท่านว่ามันดี
‘ปีติ-ความอิ่มใจ ปีติ-ความยินดี ปีติ-ความพอใจ’
ท่านว่าอย่างนั้น
แต่*อันนี้ ปีติต้องเป็นอุปสรรค
เป็นการขัดขวางไม่ให้เราเดินทางต่อไปถึงที่สุดได้*
เป็นอย่างนั้น
จึงว่า **ไม่ต้องข้องแวะกับสิ่งเหล่านั้น
เราต้องพยายามทุ่มเทความเพียรมากขึ้น
แต่ทำอย่างเดิมนั่นแหละครับ**
*อันนี้มันจะแน่นหน้าอก หรือเวียนหัว
มีความตึงเครียดเข้ามาเป็นบางอย่างนะครับอันนี้*
**เราก็ต้องมาทำให้มันสบาย-สบาย มองไกล ๆ ครับ
วิธีแก้ก็ต้องมองไกล ๆ ทำความรู้สึกเบา ๆ
ไม่ใช่ว่ามันเป็นแล้ว จะไปหยุด-ไปทำให้มันน้อยลง
ไม่ใช่อย่างนั้นครับ ต้องเร่งความเพียร-ทุ่มเทเข้า
ความเพียรนี่ ไม่ต้องท้อถอย-ไม่ต้องอ่อนแอ
ทำ-แต่ว่าให้นอนครับ ตอนนี้ต้องให้นอน**
*แต่บางคนไม่อยากนอน อยากเร่งความเพียร
ไม่ดี-อย่างนั้นครับ* **ถึงเวลานอน-ต้องนอน
ถ้าหากเป็นกลางวัน-ไม่นอน พยายามแก้ปัญหา
ถ้ามันง่วงนอนมา ต้องไปหาวิธีทำการ-ทำงาน
ทำอะไรก็ได้ ถอนหญ้าก็ได้ ล้างหน้า-ล้างตาก็ได้
ไปอาบน้ำก็ได้ ซักเสื้อ-ซักผ้าก็ได้
ให้เราหาวิธีแก้ ว่าอย่างนั้นแหละครับ
เพราะว่ามันอยากเป็นอุปสรรค**
ท่านว่า‘ถีนะมิทธะ
ความหดหู่ ง่วงเหงา-หาวนอน หดหู่อย่างนั้น-อย่างนี้’
ท่านว่าอย่างนั้นก็ตาม ก็ต้องหาวิธีแก้-ไม่ต้องนอน
**ถ้ามันเกินควร มันอยากนอนจริง ๆ
เอ้า นอนสักนิดเดียวเท่านั้นครับ-ได้ครับ
แต่กลางคืนต้องนอนเต็มที่
ในเกณฑ์ ๒ ทุ่ม-๓ ทุ่ม ก็ต้องนอนแล้วครับ
นอนมาก-นอนให้เต็มที่
แล้วตื่นขึ้นมาบัดนี้ ก็ต้องมาทำความเพียร
ทำอย่างนั้นแหละครับ มันจะรู้-เห็น
เข้าใจขึ้นมาอีก เป็นอารมณ์
คือ เห็น-รู้-เข้าใจ-สัมผัสแนบแน่นอยู่กับกิเลส-ตัณหา
อุปาทาน-กรรม เหล่านี้แหละครับ
มันเป็นมรรค-เป็นผล เป็นอารมณ์ขึ้นไป**
รู้ตอนนี้-มันก็ยังเป็นปีติ
มันยังเป็นจินตญาณอยู่นั้นแหละ…”
หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ