หลักของพระพุทธศาสนา – วิธีดับทุกข์แบบของพระพุทธเจ้า (๖/๑๐)
“…*ถ้าตัวสติไม่มีคุมตัวเราอยู่ในขณะใด
เราหลง ความหลงเข้ามา*
คำว่า‘หลง’นี้อันหนึ่ง
‘ลืม’อีกอันหนึ่ง
หลงนี้ยังมีโอกาส มีเวลาที่จะหาพบได้
ส่วนลืมนั้น ไม่มีโอกาสที่จะพานพบได้เลย
ลืมอะไร-หลงอะไร ?
*หลงอันนี้ หลงสมมติเท่านั้นเอง
เขาสมมติว่า‘รูป’-ว่า‘นาม’
เราหลงรูป-หลงนามนี้อย่างหนึ่ง
เลยไม่รู้จักรูป-นาม*
บัดนี้ หลงจิต-หลงใจ-หลงตัวชีวิตนี้ก็อีกอย่างหนึ่ง
บางคน…ถามถึงเรื่องรูป-นาม ไม่รู้จัก
ถามถึงเรื่องชีวิตจิตใจ-ยิ่งไม่รู้จักเลย อันนี้เรียกว่า‘ลืม’
ลืม โดยไม่เห็นว่าตัวทำอะไร-ไปไหน
ชีวิตมันเกิดมา คิดมาวันหนึ่งสัก ๑๐ ครั้ง-๑๐๐ ครั้ง
หรือมากกว่านั้น ก็ไม่เห็นชีวิต
อันนี้ชื่อว่า‘ลืม’
*ถึงแม้เรารู้จักสมุฏฐานต้นเหตุของความคิดนี้แล้ว
ตัวหลงก็ยังมีได้*
**บางครั้งมีคนมาว่าให้เรา-เราฟัง
สิ่งที่ไม่พอใจมันมากระทบปุ๊บ ตัวสติมันจะเข้ามาปั๊บ**
เหมือนแมวกับหนู
มาคุมเลย
**เมื่อเห็นชีวิตจิตใจอยู่อย่างนี้แล้ว ความหลงก็หายไป
อันนี้เป็นวิธีจัดการกับเรื่องความโกรธ-ความโลภ-ความหลง**
*แต่อันนี้ ยังมีความสงสัยอยู่*
ยังมีความสงสัยว่า‘ตายแล้วเกิด’
นี้! มันจะสงสัยมาอย่างนี้
แล้วคนเรานี้เกิดมีเพราะกำเนิดอันใด ?
มันจะสงสัยมาอย่างนี้
ความสงสัยน้อย ๆ นี้ ก็เป็นทุกข์ในอริยสัจ
แต่ตอนนี้ยังไม่รู้จัก
‘สัจจะ’ แปลว่าของจริง
‘อริ’ แปลว่าข้าศึก
‘ยะ’ แปลว่าพ้นไป
เขาว่าอย่างนั้น ตามตัวหนังสือ
รู้จักทุกข์อริยสัจ ก็คือ รู้จักของจริงที่ทำให้พ้นไปจากข้าศึกคือทุกข์
บัดนี้**ในทางปฏิบัติ เราก็มาดูความคิดนี้แหละตามเคย**
*แต่ว่าความหลงก็ยังมี* **แต่มันไม่ลืม-มันสำนึกได้**
‘ความคิด’ กับ ‘ตัวสติ’นี้
**ความคิด-อารมณ์มันนึกคิด เราก็รู้
คิดมากเท่าไหร่ เราก็รู้มากเท่านั้น
จึงว่า‘ปล่อยให้มันคิด อย่าไปห้าม
อย่าไปหยุดความคิด หรือว่า(ห้าม)ไม่ให้มันคิด’
ยิ่งความคิดฟุ้งซ่าน-รำคาญ-ทุกข์ใจนี่แหละยิ่งดี**
เพราะ*เมื่อมันไม่คิด เราก็เลยไม่รู้ลักษณะของความคิด*
เมื่อเราเห็นอย่างนี้
อันนี้เราไม่ต้องพูดถึงกิเลส-ตัณหา-อุปาทาน-กรรมก็ได้
**พอดีสติตั้งมั่นขึ้นมา
ความปรากฏของการเคลื่อนไหวทางรูปกายนี้
เราก็รู้เท่า-รู้ทัน รู้กัน-รู้แก้
รู้จักเอาชนะได้ทุกครั้ง-ทุกคราว
ความปรากฏของความคิดขึ้นมาก็คล้ายกัน
เราก็รู้เท่า-รู้ทัน รู้กัน-รู้แก้
คือรู้แล้ว-มันตายไปเอง** เหมือนแมวกับหนู
**มันไม่กลับคืนมาได้อีก ตัวที่มันตายแล้ว
มันเกิดกลับขึ้นมาอีกไม่ได้**
**เราจะเห็นอย่างนี้
ดูตัวนี้แหละ เห็นอย่างนี้แหละ
ความทุกข์ก็ลดลง**…”
หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ