“…สัญญา-เรื่องรู้ตัวเองนี่ หลวงพ่อรู้ดี
คนอื่นจะรู้ดีกว่าหลวงพ่อไม่ได้ (เรื่องใน)ตัวหลวงพ่อ
เมื่อหลวงพ่อมีอะไร เป็นบาด-เป็นแผลอยู่ที่ไหน
หลวงพ่อรู้ได้-เห็นได้
พวกคุณก็เช่นเดียวกัน
ถ้า(คุณ)มีบาด-มีแผลอยู่ที่ไหน พวกคุณจะรู้เอง
ตำหนิอยู่ที่ไหน (ก็)รู้เลย
ตำหนิแผลอยู่ที่ไหน (คุณ)ต้องรู้เอง
คนอื่นไม่รู้ ก็เรา(เอง)ต้องรู้
มันเป็นอย่างนั้น
ดังนั้น**เรื่องการกระทำวิปัสสนา จึงว่า‘รู้เอง-เห็นเอง-เข้าใจเอง’
ก่อนที่จะรู้เองนั้น ต้องทำความเคลื่อนไหวอย่างที่พูดแล้วข้างต้น
ไม่ต้องนั่งนิ่ง ๆ นั่งพับเพียบก็ได้-นั่งเหยียดขาก็ได้
นั่งเก้าอี้ก็ได้ แม้ที่สุด-นอนก็ทำได้
ให้เคลื่อนไหว พลิกคิงติงตัว(พลิกตัว-ไหวตัว)อยู่เรื่อย ๆ**
อย่างนั้นน่ะ เรียกว่า‘ทำความเคลื่อนไหว’
**อันนี้ทำมากเข้า-มากเข้า เกิดญาณเข้าไปรู้**
‘ญาณ’ ไม่ใช่ว่ามุดหัวเข้าไปอย่างนั้น-แล้วก็ไม่ใช่เหาะไป
**‘ญาณ’ แปลว่าเข้าไปรู้
เข้าไปรู้ที่ไหน ? เข้ามารู้ตัวเอง
เข้ามารู้(ที่)กำลังทำ-กำลังพูด-กำลังคิดอะไรอยู่
นี่เรียกว่า‘เป็นผู้ที่มีสติ’**
*ถ้าหากไม่รู้ในการทำ-การพูด-การคิด
แปลว่า‘คนไม่มีสติ’*
**‘คนมีสติ’ เรียกว่าคนมีสมาธิ**
*คนไม่มีสมาธิ ก็ไม่มีสตินั่นเอง*
‘สติ’กับ‘สมาธิ’-เป็นคำเดียวกันนะ ให้เข้าใจว่าเป็น(คำเดียวกัน)
มีสติ-ก็รู้ ไม่มีสติ-ก็ไม่รู้
‘สมาธิ’ ก็แปลว่าตั้งใจนั่นเอง
ถ้าไม่ตั้งใจแล้ว มันไม่รู้
จิตใจเรา มันคิดไปร้อยอันพันอย่าง
(ถ้า)เราไม่รู้ แสดงว่าเราไม่มีสมาธิ
บัดนี้ *เราเห็นสี-แสง ผี-เทวดา
นั้นก็แสดงว่าเราไม่มีสมาธิ
เราไปอยู่นอกตัวเราแล้ว เราจึงเห็นอย่างนั้น
ลืมตาขึ้น-ไม่เห็น แน่ะ ! (เพราะ)มันเป็นของไม่จริง
เห็นจริง แต่(สิ่งที่เห็น)เป็นของไม่จริง*
ถ้าพูดง่าย ๆ เรียกว่า‘คนบ้า’ อันนั้นว่าอย่างนั้นก็ได้
*‘คนบ้าแล้ว-จึงเห็นของไม่จริง’ ว่าอย่างนั้น
เอาของไม่จริงมาสอน ก็เรียกว่า‘คนบ้า’*…”
หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ