“…เราเคยได้ยิน-ได้ฟัง
‘ผู้ใดเห็นธรรม ผู้นั้นเห็นเรา
ผู้ใดไม่เห็นธรรม ผู้นั้นไม่เห็นเรา
แม้จะจับชายจีวร หรือจับนิ้วมือเราอยู่
ก็ไม่เห็นเรา เพราะไม่เห็นธรรม’
นี่-*คนไปตีความหมายว่า
‘เห็นธรรม ต้องไปเห็นพระพุทธเจ้า
เห็นสี-เห็นแสง เห็นผี-เห็นเทวดา
เห็นนรก-เห็นสวรรค์’ เข้าใจอย่างนั้น
แต่(เป็นเพราะ)คนฟังไม่เป็น ฟังไม่ถูก
เข้าใจ(เอา)เองนะนี่*
คนอื่นอาจจะว่าถูกต้องก็ได้
(แต่)**หลวงพ่อบอกว่าไม่ถูก
เพราะว่า(การ)เห็นธรรม
ก็(ต้อง)เห็นตัวเองกำลังทำ-กำลังพูด-กำลังคิด
นี่แหละเรียกว่า‘เห็นธรรม’ เห็นธรรมจริง ๆ
อย่างที่หลวงพ่อพูดอยู่นี่
(หลวงพ่อ)ก็เห็น(ตัว)หลวงพ่อ(กำลัง)พูด
อย่างที่นั่งอยู่นี่ เอามือมานี่
(หลวงพ่อ)ก็เห็นหลวงพ่อ(กำลัง)ทำ
เห็นหลวงพ่อ(กำลัง)พูดจริง ๆ
อันนี้เรียกว่า‘เห็นธรรม’**
แต่ว่า*(ที่)เห็นสี-แสง ผี-เทวดานั้น
หลวงพ่อเห็นแล้ว มันไม่คงที่
เรียกว่า‘เห็นจริง-แต่ไม่ใช่ของจริง’
อันนั้น คนที่เห็น-ก็เห็นจริง
แต่(สิ่งที่เห็น)ไม่ใช่ของจริง
ทำไมจึง(ว่า)ไม่เป็นของจริง ?
มันเป็นมายาของจิตใจ (จิตใจ)มันหลอกลวง
เขาว่า‘หลอกลวง’
จึงว่า‘โกหก-หลอกลวง’
สมถกรรมฐานเป็นไปรูปนั้น*
**(ส่วน)วิปัสสนา ต้องเห็นแจ้ง-รู้จริง
ลืมตา-เห็น ฟัง-ก็หูฟังจริง ๆ**
อันนั้น(สมถกรรมฐาน)ต้องว่า‘หลับตาเห็น’
นี่เป็นอย่างนั้น
อุดหูไว้ ไม่อยากได้ยินเสียงคน
จึงว่า‘สงบแบบไม่สงบ-สงบแบบไม่อยากสงบ’
มันเป็นอย่างนั้น
การทำ‘(สมถ)กรรมฐาน’ กับ ‘วิปัสสนา’นี้
(จึง)ไม่เหมือนกัน
เราต้องสำนึกดูให้ดี…”
หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ