“โยมทุก ๆ ท่าน-ทุกคน
แล้วก็นิมนต์เพื่อนพระสงฆ์องค์เจ้าทุก ๆ องค์
ตั้งใจฟัง เพราะเวลาอันมีค่าที่สุด
ถ้าหากฟังแล้วจดจำไม่ได้ มันจะไม่คุ้ม
กับเวลาที่พวกเรามาประพฤติธรรม
วันนี้ตัวของผม หรือตัวอาตมาได้มาพบกับพวกเรา
ก็จะได้พูดความจริงที่ตัวเองเคยศึกษาและเคยปฏิบัติมา
ให้พวกเราได้เข้าใจในหลักพระพุทธศาสนา
ดังนั้น **พระพุทธเจ้าสอนคนทุกคน
ที่ยังโง่อยู่นั่นแหละ ให้ฉลาดขึ้นมา
ที่ยังทำผิดอยู่นั่นแหละ ให้กลับคืนมาทำให้ถูกต้อง
ที่คนยังมีทุกข์อยู่นั่นแหละ
ให้ทุกข์นั้นลดน้อยหรือหมดไป*
อันนี้เป็นหัวใจ
หรือเป็นคำพูด-คำเตือนของพระพุทธเจ้าสอนเราจริง ๆ**
*คำว่า‘โง่’นั้น ไม่ได้หมายถึงเรื่องการหาเงิน-หาทอง
หรือการซื้อ-การขาย การศึกษา-เล่าเรียน
ไม่ได้หมายถึงสิ่ง(เหล่า)นี้ หมายถึงเรื่องอะไร ?
หมายถึงโทสะ-โมหะ-โลภะ มาทำลายตัวชีวิตของเรา
หรือมันแสดงความไม่ดี-ไม่งามออกมา
อันนี้แหละเรียกว่า‘ยังโง่-หลง ยังไม่เข้าใจ’ ยังไปงม
ยังไปอาศัยอะไรมาช่วยให้โทสะ-โมหะ-โลภะลดน้อยลง
**ไม่มีใครจะมาช่วยเราได้เลย (นอกจาก)ตัวเราเอง**
ดังนั้นพระพุทธเจ้าจึงสอนว่า
‘ตนเป็นที่พึ่งของตน’ *พึ่ง(ให้)ใครทำ(ให้)ไม่ได้
ไปพึ่งพระพุทธเจ้าทำให้ก็ไม่ได้
บัดนี้เรายังไปพึ่งผี พึ่งเทวดา
พึ่งการรักษาศีล พึ่งการให้ทาน
ไปพึ่งการทำกรรมฐาน หรือวิปัสสนาอยู่ที่ไหน-รู้
(แต่)ยังไม่รู้เรื่องนี้*
ดังนั้นพระพุทธเจ้าจึงสอน(ว่า)
**‘ตนเป็นที่พึ่งของตน คนอื่นใครหนอจะพึ่งได้’
อันนี้แหละเป็นหัวใจ เป็นหลักสำคัญ
เราต้องทำเอง-รู้เอง-เห็นเอง-เข้าใจเอง
อันนี้จึงว่า‘โทสะ-โมหะ-โลภะนั้นจะจางคลายไป
ก็เพราะเราเห็น-เรารู้-เราเข้าใจนี่เอง’**
ดังนั้น ที่ผมหรือตัวอาตมาจะพูดให้ฟัง
เพียงสั้น ๆ อึดใจเดียวเท่านั้นเอง
*การให้ทาน-การรักษาศีล
การศึกษาเล่าเรียน-ฉลาดทุกอย่างก็ตาม
ถ้าหากยังแก้ปัญหาเรื่องนี้ไม่ได้
ก็ถือว่ายังไม่ฉลาดนั่นเอง*
**อันนี้แหละจึงสอนให้ทุกคนฉลาด**
พระพุทธเจ้าสอน สอนให้คนกำลังทำผิดนั้น
คือมัน*ไม่รู้จักวิธีทำ คือไม่รู้จักทำอันนี้
ไม่รู้จักการเคลื่อน-การไหว การไป-การมา
การพูด-การจา การนึก-การคิดนี้
เรียกว่า‘ทำผิด’*
**เมื่อเรารู้สึกตัวในการทำ-การพูด-การคิด
ในการไป-การมา การพูด-การจา
จิตใจมันนึก-มันคิด…รู้เท่า-รู้ทัน รู้จักกัน-รู้จักแก้
อันนี้เรียกว่า‘สอนให้ทำถูกต้อง’**
*อันทำสิ่งอื่นนั้นยังไม่ตรงเข้ามาจุดนี้*
ท่านว่าอย่างนั้น
**สอนให้คนกำลังมีทุกข์ ให้ทุกข์นั่นลดน้อย
หรือหมดไป หรือจางคลายไป
ก็สอนให้คนดูจิตดูใจ
(ที่)มันกำลังนึก-มัน(กำลัง)คิดนี้เอง
เมื่อไม่หลงจุดนี้ ความทุกข์นั้นจะเกิดขึ้นไม่ได้**…”
หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ