“…’สัญญา’คำเดียวนี้ มันมาก
คำว่า**‘สัญญา(วิปัสสนา)’ หมายถึงการเคลื่อนไหว-รู้สึกตัว**
นี่-หลวงพ่อว่าอย่างนี้ แล้วก็จำได้
**เอียงซ้าย-เอียงขวา รู้สึกตัว
เรียกว่า‘สัญญาอันนี้’(สัญญาของวิปัสสนา)
(กะ)พริบตา ลืม(ตา)ขึ้น-หลับ(ตา)ลง…ให้รู้สึก
อันนี้เรียกว่า‘สัญญาอันนี้’
ตามันเหลือบซ้าย-แลขวา ให้รู้จัก
อันนี้เรียกว่า‘สัญญาอันนี้’
บัดนี้จิตใจมันนึก-มันคิด ให้รู้จัก
ก็เป็นสัญญาอันนี้
เรียกว่า‘รู้เท่า-รู้ทัน รู้จักกัน-รู้จักแก้’
รู้จักเอาชนะความคิดตัวเองได้**
อันนี้เป็นเบื้องแรก
เมื่อรู้อย่างนี้ รู้มากเข้า-มากเข้า
เหมือนกับเราเอาน้ำเทใส่ขวดแก้ว
บ้านหลวงพ่อเรียกว่า‘(เอา)น้ำใส่ขวดแก้ว’
เอาน้ำเทใส่แก้ว
มันเต็มแล้ว น้ำมันล้นแก้ว-มันไหลออกไป
เมื่อน้ำไหลออกไป-มันถูกดิน ดินมันก็ชุ่ม-ก็เย็น
เมื่อดินชุ่ม-ดินเย็นแล้ว รากไม้อยู่ใกล้ ๆ น่ะ
มันก็เข้ามาดูดซึมเอาไป
เรียกว่า‘เป็นการบำบัดหรือว่าบำรุง
ให้ฝุ่น-ให้ปุ๋ย-ให้น้ำ’ ต้นไม้ก็งาม
ดังนั้น อันนี้ก็เช่นเดียวกัน
**เมื่อมันรู้สึกตัวทุกสิ่ง-ทุกอย่างพร้อมแล้ว
เรียกว่า‘(มี)สัญญาอย่างสมบูรณ์’
เมื่อสัญญาจำได้ เกิดญาณปัญญา
‘ญาณ’ จึงว่าเข้าไปรู้-สัมผัสแนบแน่นอยู่กับสิ่งเหล่านั้น
เรียกว่า‘ญาณของปัญญา’
ปัญญาก็รอบรู้
รู้อะไร ? รู้ตัวเรา**…”
หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ