“…การเคลื่อนไหวรูปกายภายนอกนั้น คนอื่นมองเห็นได้ด้วยตา
เช่น เราพลิกมือขึ้น-คว่ำมือลง ยกมือไป-เอามือมา
เดินหน้า-ถอยหลัง เอียงซ้าย-เอียงขวา (กะ)พริบตา
อ้าปาก ก้ม-เงย หายใจเข้า-หายใจออก
กลืนน้ำลายผ่านลงไปในรูคอ เหล่านี้คนอื่นมองเห็น
สำหรับ**จิตใจนั้น คนอื่นไม่มีความสามารถที่จะมองเห็นได้
อย่างที่เราสวดในหลักธรรมคุณจบไปแล้วเมื่อตะกี้นี้ว่า
‘สะวากขาโต ภะคะภะตา ธัมโม
พระธรรมอันพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ดีแล้ว’
คือ พระพุทธเจ้าตรัสไว้ดีแล้ว
‘สันทิฏฐิโก อันผู้รู้จะพึงเห็นเอง’
คือเห็นด้วยตนเอง เข้าใจด้วยตนเอง
‘อะกาลิโก ไม่ประกอบกาลและเวลา’
จะเป็นยุคใด สมัยไหนก็ตาม
เห็นธรรม ก็เห็นเหมือนกันกับพระพุทธเจ้า
และพระสาวกทุกองค์เห็น ก็เห็นเหมือนกันกับพระพุทธเจ้า
เมื่อเห็นธรรม-รู้ธรรม-เข้าใจธรรมแล้ว
ความทุกข์ก็ลดน้อยลงไป
หรือไม่มีทุกข์เหมือนกันกับพระพุทธเจ้า
แต่สำหรับสติปัญญานั้น ไม่เหมือนกันกับพระพุทธเจ้า
สำหรับความไม่มีทุกข์นี่เหมือนกัน ไม่มีทุกข์
คนเป็นอริยบุคคล เช่น
ขั้นต้นตั้งแต่พระโสดาบันขึ้นไป ทุกข์ก็ลดน้อยลงไป
พระสกิทาคามี ทุกข์ก็ลดมากเข้าไป
พระอะนาคามี ทุกข์ก็ลดมากเข้าไป
เป็นถึงพระอรหันต์แล้ว ทุกข์ก็หมดเลย-ไม่มีทุกข์เลย
คนไม่มีทุกข์นั่นแหละ เรียกว่าเป็นพระอริยบุคคล**
ฉะนั้น ทุกข์นั้นจึงมีมากมายหลายเรื่อง
มีทุกข์ทางกายบ้าง ทุกข์ทางใจบ้าง
ทุกข์ทางกายนั้น คนอื่นก็มองเห็น
เช่น เราจับของหนัก ๆ-แบกของหนัก ๆ
หรือทุกข์ตากแดด-ตากฝน ทำการ-ทำงานอย่างนั้น
ทุกข์ประเภทนี้เราสลัดทิ้งได้โดยเร็ว เราไม่พอใจก็วางลงทันที
ถ้าเราหิ้วของ-จับของ มันหนัก-เราก็วาง…มันก็เบาไป
ถ้าเราแบกของ ถ้ามันหนัก-เราก็ทิ้งออก…มันก็เบาไป
ถ้าเราตากแดด-ตากฝน ถ้ามันร้อน-เราก็ไปหาที่ร่ม ๆ
ถ้าตากฝน-มันหนาว เราก็ไปหาผ้า-หาเสื้อ-หาสบงจีวร
ถ้าเป็นโยม ก็หาเสื้อ-หาผ้ามานุ่ง
ปกปิดร่างกายอวัยวะของเราแล้ว มันก็อุ่นขึ้นมา
ทุกข์ประเภทนี้ แก้ไขได้โดยเร็วหรือทันที
ส่วน*ทุกข์ทางใจนั่นเล่า เป็นการแก้ไขได้ยาก
เพราะสัมผัสไม่ได้ด้วยมือ มองไม่เห็นได้ด้วยตา
จึงเป็นการแก้ไขได้ยาก
บางคนไม่รู้จักวิธีแก้ ถึงกับฆ่าตัวตาย*
บางคนก็กินยาตาย ผูกคอตาย กระโดดน้ำตาย
เอาปืนยิงตัวตาย มีอยู่เป็นจำนวนมาก
อย่างที่พระวักกลินั่นแหละ
เมื่อไม่พอใจก็จะไปโตนเหวตาย
ฉะนั้น เมื่อคิดถึงเรื่องราวของพระวักกลิแล้ว
**พระพุทธเจ้าได้พูดกับพระวักกลิว่า
‘เมื่อบุคคลใดเห็นธรรม บุคคลนั้นเห็นพระพุทธเจ้า
เมื่อบุคคลใดเห็นพระพุทธเจ้า บุคคลนั้นเห็นธรรม’
เมื่อเป็นเช่นนั้น พระวักกลิก็ได้เจริญวิปัสสนามา
ได้ดวงตาเห็นธรรม คือได้กระแสพระนิพพาน
และอยู่ที่ไหนก็สบายใจ
จะได้เห็นพระพุทธเจ้า (หรือ)ไม่เห็นพระพุทธเจ้า
ก็สบายใจอยู่เช่นนั้น**…”
หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ