“…คำถาม : ผลของวิปัสสนามีกี่อย่าง อะไรบ้าง ?
คำตอบ : การปฏิบัติวิปัสสนา มีผลอยู่ ๓ อย่าง คือ
ข้อแรก รู้กฎอนิจจัง-ทุกขัง-และอนัตตาได้ชัดแจ้ง
ข้อที่ ๒ รู้จักกฎของโลภะ-โทสะ-โมหะได้ชัดแจ้ง
ข้อที่ ๓ รู้จักกฎของธรรมชาติได้ชัดแจ้ง
คำถาม : อุปสรรคในการปฏิบัติวิปัสสนามีอย่างไรบ้าง ?
คำตอบ : การปฏิบัติวิปัสสนามีอุปสรรคดังนี้
เมื่อปฏิบัติรู้กฎอนิจจัง-ทุกขัง-อนัตตาในขั้นแรกเรียบร้อยแล้ว
จะเกิดความรู้ชนิดหนึ่งขึ้น เรียกว่า‘วิปัสสนูปกิเลส’
เช่น ชอบเก็บเอาเรื่องต่าง ๆ ที่มีเหตุผล-และไม่มีเหตุผลมาพิจารณา
ในบางราย บางครั้งเห็นนิมิตภายนอก เช่น สี-แสง ผี
เทวดา-อินทร์ พรหมต่าง ๆ หรือพระพุทธเจ้า เป็นต้น
*นิมิตเหล่านี้ ผู้ปฏิบัติจะไปยึดถือไม่ได้-เพราะไม่คงที่
ไม่มีแก่นสาร-เป็นมายา เมื่อปรากฏขึ้น-ให้สละทันที*
**นิมิตในความหมายที่ถูกต้องจริง ๆ แปลว่าเครื่องหมาย
เช่น การเคลื่อนไหวของร่างกาย…ให้มีสมาธิ-สติ-ปัญญารู้
และจิตใจนึกคิด ก็ให้รู้เท่าทัน
นี้เป็นนิมิต หรือเครื่องหมายที่แท้จริง
เป็นการฝึกเอาสติมาดูจิตใจที่นึกคิดได้อย่างว่องไว เป็นการดีแล้ว
ไม่ใช่ไปดูนิมิต เครื่องหมายภายนอกที่เป็นแสง-สี…ซึ่งเป็นมายา
การทำเช่นนี้…เมื่อเราทำการงาน ก็จะมีสมาธิ-สติ-ปัญญา
รู้เท่าทันอารมณ์ ทุกข์ก็จะไม่เกิด
ทั้งหมดที่เขียนมานี้ ผู้เขียนรับรอง-เอาชีวิตเป็นเดิมพัน
เพราะเป็นเรื่องที่จำเป็นสำหรับการปฏิบัติเพื่อให้พ้นทุกข์จริง ๆ**
ดังที่พระพุทธเจ้าตรัสแก่ภิกษุทั้งหลาย
เมื่อทรงกำใบไม้แห้งมากำหนึ่ง แล้วทรงถามว่า
‘ใบไม้ในกำมือของเรากับใบไม้ในป่า อันไหนจะมากกว่ากัน ?’
ภิกษุทั้งหลายตอบว่า ‘ใบไม้ในป่ามีมากกว่า’
พระองค์ทรงกล่าวต่อไปว่า ‘สิ่งที่เรารู้คือใบไม้ในป่า
แต่ที่เรานำมาสอน คือใบไม้กำมือเดียว’
**เรื่องนี้ก็เช่นกัน ให้ปฏิบัติหรือพิสูจน์ได้ด้วยตนเอง
โดยความเป็นธรรมชาติของอนิจจัง-ทุกขัง-อนัตตา
เกิด-ดับไปตามหน้าที่ของสังขาร
จะได้ผลสมดังคำกล่าวที่ว่า
‘อะกาลิโก’ แปลว่าไม่ประกอบด้วยกาลเวลา
‘เอหิปัสสิโก’ แปลว่าเรียกให้มาดูได้**”
หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ