“…**ตัวความคิดโน่นนะ มันปรุงแต่ง
มันแต่งมันปรุงให้ทุกข์-ให้สุข ให้ดี-ให้ชั่ว
มันพูดเอาอยู่โน่นผู้เดียวมัน เราไม่เห็นมัน
เมื่อไม่เห็นมันแล้ว ก็เข้าไปในความคิดอันนั้น
มันเข้าไปแล้ว-ก็ออกไม่เป็นแล้ว ก็ทุกข์อยู่ตลอดเวลา
เหมือนกับคนเข้าถ้ำ-อันนั้น
เข้าถ้ำนี่-ว่าเจ้าของเห็นถ้ำ (ความจริง)ไม่เห็น
มันอยู่ในถ้ำ มันมืดมิดอยู่นั่นแล้ว
(พอดี)เราออกนอกถ้ำ เราออกมาข้างนอกนี่-เราเห็น
เห็นปากถ้ำ-เห็นในถ้ำ อันนี้เราออกมาจากความคิด
พอดีมันคิด ออกนอกความคิดทันที**
ดู-ไม่ใช่เอาตาดูนะ
มันเป็นอย่างไรไม่รู้ ไม่มีอันจะพูดให้ฟัง
**ให้เอาสติก็ได้-เอาปัญญาก็ได้ดูความคิด
มันคิด เห็น-รู้-เข้าใจ…ความคิดถูกหยุดทันที**
อันนี้พูดให้ฟัง-พูดให้ฟังแล้วจำ ท่านเรียก‘รู้จำ’
แล้วก็รู้จัก รู้จักนั้น-ให้ดู(ความ)คิด
**รู้แจ้ง-เรารู้เอง รู้จริง-เรารู้เอง
ฉะนั้นท่านจึงว่า‘สันทิฏฐิโก-อันผู้รู้จะพึงเห็นเอง’
‘อะกาลิโก-ไม่ประกอบกาลและเวลา’
จะเป็นยุคใด-สมัยใด ก็เป็นอยู่อย่างนั้น
มีพระพุทธเจ้ามาตรัสรู้ มันก็เป็นอยู่อย่างนั้น
ไม่มีพระพุทธเจ้ามาตรัสรู้ มันก็เป็นอยู่อย่างนั้น
ขอแต่ให้มีคน
ครั้นเป็นคนแล้ว มันคิดเหมือนกันหมด**
พระ-เณรก็คิดเหมือนกัน ญาติโยมก็คิดเหมือนกัน
คนไทย-คนจีนคิดเหมือนกันหมดทั้งนั้น
คนฝรั่งเศส-อเมริกา-อังกฤษ คนเขมร คนญวน คนลาว
คิดเหมือนกันหมด **เรื่องความคิดไม่ผิดกัน**
อันนี้จึงว่า ‘ธรรมะที่ทำให้เป็นพระพุทธเจ้านั้น
มันมีมาก่อนพระพุทธเจ้า’
แต่ไม่มีคนแสวงหาค้นมัน (ก็)ไม่พบ-ไม่เห็น
เมื่อมีคนมีปัญญาค้นพบ-ค้นเห็น
ไม่ใช่ปัญญาศึกษาเล่าเรียนจบพระไตรปิฎกโน่น
ไม่ใช่อันนั้นนะ ไม่ใช่แท้ ๆ
*เคยได้ยินไหม ‘พระโปฏฐิละใบลานเปล่า’
เรียนจบ แต่ไม่เคยดูความคิดตัวเอง
เดี๋ยวนี้ ผมเคยมาทางกรุงเทพ ฯ
เรียนจบปริญญาเอกได้หลายแขนง ทุกข์เกือบตาย
แน่ะ! อันนั้นไม่ใช่ปัญญาแก้ทุกข์*
**ปัญญาแก้ทุกข์นี่ไม่มาก น้อย ๆ
พอมันคิดมา-รู้
ท่านเรียก‘รู้เท่า-รู้ทัน รู้จักกัน-รู้จักแก้ รู้จักเอาชนะมันได้’**
ก็เหมือนกับนักมวยนั่นแหละ ขึ้นในเวทีแล้วไม่ต้องไหว้ครู
ไม่ต้องไปแสวงหาพระไตรปิฎก(ว่า) มันอยู่สูตรใดหนอ
อยู่หน้าใดหนอ ตัวอักษรมันอยู่ย่อหน้าไหน
ไม่ต้องแสวงหา ไม่ต้องไปแสวงหาจริง ๆ
**เรื่องนี้นี่แหละ ยอดของบุญแท้ ๆ
ยอดของความไม่มีทุกข์นั่นล่ะ**…”
หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ