“…**ถ้าหากเราอยากฝึกตัวเรา ก็ต้องฝึกเท่านั้นเอง**
ผมไม่ใช่ธุระจะไปแบกอันนั้น-อันนี้
ผมไม่เอา ไม่แบกอย่างนั้น-อย่างนี้
ผมเพียงแต่เป็นผู้แนะนำ สอนเฉย ๆ
พูดสู่ฟัง ให้ว่าปานนั้นล่ะ
สิ่งที่ผมเคยทำมาอย่างไร ผมพูดสู่ฟังอย่างนั้น
ผมเคยเล่าให้ฟัง เมื่อผมไปปฏิบัติธรรมะ
เรื่องที่ผมจะนำมาเล่าสู่หมู่ฟังนี้
ผมนอนประมาณ ๒ ชั่วโมง ๓ ชั่วโมงเท่านั้นล่ะ-พอแล้ว
ตื่นขึ้นมาตี ๑ ตี ๒ ลุกทำความเพียรแล้ว-เรียบร้อยแล้ว
แล้ว**ผมมารู้สึกตัว
เกิดมีความคิด-มีสติปัญญาพอที่จะรักษาตัวผมได้**
ประมาณตี ๕ ครับ ผมรู้สึกตัวผม
เรียกว่า**ผมรู้พอสมควร ให้ว่าปานนั้นล่ะ
‘รักษาตัวเราได้’ คิดในใจตัวเอง
แล้วก็ทุกคน ถ้าหากฝึกอย่างนี้-ปฏิบัติอย่างนี้
ต้องรู้อย่างนี้ทั้งหมดทุกคน ไม่ยกเว้น**
ผมยังเปรียบไว้
เม็ดข้าว เป็นข้าวเปลือก-ข้าวจ้าวก็ตาม-ข้าวเหนียวก็ตาม
ถ้าเอาไปลงใส่ดินที่ชุ่ม-ที่เย็น งอกทุกเม็ด
ครั้นเป็นข้าวลีบ-ข้าวไม่มีใน
ข้าวจ้าวก็ตาม-ข้าวเหนียวก็ตาม
เอาไปใส่ในที่ชุ่ม-ที่เย็น เปื่อยเน่าทิ้งเฉย ๆ ไม่งอก
‘มันไม่มีใน’ คำ ๆ นี้หมายถึง‘พูดแล้วไม่จำ
จำอยู่-จำเอาไปคิดอย่างอื่น ไม่เอามาปฏิบัติ’
เมื่อเอามาปฏิบัติ ก็หมายถึงเม็ดข้าวอ้วน
ครั้นไม่เอามาปฏิบัติ ก็หมายถึงข้าวลีบครับ
มันเป็นคำสมมติที่เอามาเล่าสู่ฟังเท่านั้น
พอดีรู้ออกมาอย่างนั้น ประมาณ ๖ โมงนี่ละครับ
*ผมเกิดความคิด-เกิดความรู้ รู้ไปร้อยอัน-พันอย่าง
รู้ออกจากนอกตัวไปแล้วบัดนี้ แล้วก็รู้เรื่องโลกแล้วบัดนี้
รู้ไปถึงใต้น้ำ-ใต้ดินไหนไม่รู้จัก มันคิดไป
ลืมหมด-สิ่งเหล่านั้น รู้แล้วมันลืม-รู้แล้วมันลืม
มีแต่พูดให้ผีฟัง พูดให้เทวดาฟัง
อันพูดให้ผีฟัง ก็หมายถึงว่าแสดงธรรมะให้ผีฟัง
แสดงธรรมะให้เทวดาฟัง(ว่า)
‘นั่งอย่างนั้น-ยืนอย่างนี้’ มันคิดไปเองครับ*
แล้วผีก็ไม่เห็น-เทวดาก็ไม่เห็น
ความจริงแล้ว ผีคือคนทำชั่ว-พูดชั่ว-คิดชั่ว
เทวดาคือคนทำดี-พูดดี-คิดดี มันอยู่นี่
รู้แล้วนะครับ มันหากลืมไป
มันเลยเข้าไปในความคิดอันนั้น
จนตกเย็นนี่ครับ ไปอาบน้ำตอนเย็น
เดินไป-เดินมาอย่างที่พวกเราเดินนี่แหละ
เรียกว่า‘เดินจงกรม’
ไม่เคยรู้ความคิดตัวเอง
**อัน‘ความรู้’กับ‘ความรู้คิด’นี่ คนละอันกันนะ
อย่าเข้าใจว่าเป็นอันเดียวกันนะ!**…”
หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ