“…‘สัญญา’ ความรู้จำได้
อันนี้จำเอา เพิ่นว่า‘รู้จัก-รู้จำ’
**อันรู้แจ้ง-รู้จริง เกิดมาจากธรรมชาติ-กฎของธรรมชาติ
เพิ่นเอิ้น‘สัญญา-ความหมายรู้จำได้’**
เช่น เฮานั่งอยู่เดี๋ยวนี้นี่-ถามเฮา บ่ได้ว่าเรื่องตาจักเทือ
(ถามว่า)ธาตุตาดีบ่ฮึ ?
มันเข้าใจโลด-เพิ่นว่า‘สัญญามาจากธรรมชาติ’
เพิ่นว่า**‘จิตใจของพระพุทธเจ้านั้น (คือ)จิตใจสะอาด-จิตใจสว่าง
จิตใจสงบ-จิตใจบริสุทธิ์-จิตใจว่องไว’ ว่าซั่น
เฮาก็สิเป็นคือกันนั้น-ถ้าเฮาเฮ็ด…จิตใจสะอาด**
อย่างญาติโยมมานั่งฟังหลวงพ่ออยู่เดี๋ยวนี้นี่
และเพื่อนพระสงฆ์ฟังแล้ว-*จิต(ใจ)อยู่ซื่อ ๆ
แต่หากไม่เคยเบิ่ง ว่าจิตใจของเจ้าของเป็นหยัง*
**(จิตใจซื่อ ๆ) อันนี้เอิ้น‘จิตใจสงบ’
เฮาสงบจังซี่ แปลว่าพระพุทธเจ้าน้อย ๆ มาอยู่นำเฮาแล้ว
เฮาก็บ่ฮู้จัก(ว่า)พระพุทธเจ้ามาอยู่นำเฮา**
บัดนี้เฮาสิเอาพระพุทธเจ้าในประเทศอินเดียพู้นมาไว้กับตัว
เอาสิบ่ได้-มันคนละคนกันนะ ให้เฮาเข้าใจอย่างนี้
**ถ้าหากเราถือศาสนาพุทธ ต้องมีปัญญา
พุทธศาสนาสอนเรื่องปัญญาเด๊
‘พุทธะ’จึงแปลว่าผู้รู้-ผู้ตื่น-ผู้เบิกบานด้วยธรรม** ว่าซั่น
‘ภาวนาพุท-โธ เอาพระพุทธเจ้ามาไว้หัวใจ’
เพิ่นสิมาได้เฮ็ดหยัง-พระพุทธเจ้า ?
**‘พุทธะ’แปลว่าผู้ตื่นนี่เด๊ โอ-ใจกูสงบเด๊
อย่างนั่งฟัง โอ-ความสงบเป็นจั่งซี่เนาะ
โอ-พระพุทธเจ้าน้อย ๆ เกิดขึ้นแล้วเด๊นี่
เฮาก็ฮู้จักว่าพระพุทธเจ้าอยู่นำเฮา**
บัดนี้**จิตใจเรามันนึก-มันคิด บัดนี้ก็ใจสว่างแล้ว
ครั้นมันมืดอยู่-มันก็สิบ่เห็นจิตใจเฮา มันต้องสว่างซี่-มันจึงเห็นนะ
เฮามองไปจังซี้ก็เห็นนะ-มันก็สิสว่าง
จิต(ใจ)สะอาด-บัดนี้มันก็บ่สกปรก**
ถ้าผ้าซักสะอาด มันก็น่าจับ-น่าดู เอามาเช็ดเนื้อ-เช็ดตัวเราก็ได้
ดังนั้น**มันอยู่ในเฮานี้ (อัน)จิตใจสะอาด-จิตใจสว่าง-จิตใจสงบ
อันจิตใจบริสุทธิ์นั่นนะ
เฮามีอันหนึ่ง ก็แสดงว่า(มี)พระพุทธเจ้าน้อย ๆ ขึ้นมาหาเฮาแล้ว
มี ๒ อันขึ้นมา ก็แสดงว่าพระพุทธเจ้าใหญ่ขึ้นมาแล้ว
มี ๓-๔ อย่าง ๕ อย่างเข้ามาครบอย่างพระพุทธเจ้า
ก็แปลว่าเฮาได้อยู่ใกล้พระพุทธเจ้าแล้ว** เพิ่นว่าจังซั่น
แล้ว*เฮาบ่เข้าใจจักเทือ-เรื่องจังซี่ ไปเข้าใจแต่เรื่องอื่น ๆ พู้นแน่ะ*
ไปไหว้ผีพู้น ไปดูฤกษ์-ดูยามพู้น อันนั้นศักดิ์สิทธิ์-อันนี้ศักดิ์สิทธิ์
ส่วน*ของดีที่มีอยู่ในตัวเฮา บ่มีคิดจักเทือ*
ดังนั้น**เพชรอยู่ในตัวเราแล้ว แต่หากเฮาบ่ฮู้จักว่าเอาเพชรไปใช้**
สมมติเอานี่-บ่มีเพชร ขเจ้าเอิ้นมีแร่-แร่มันอมเพชรอยู่
คนมีปัญญาจึงฮู้ว่าแร่บ่-นี้เพชรว่าซั่น
เอาแร่นั้นออกมา แล้วเจียระไนบ่
ว่าหยัง ? ญาพ่อบ่ฮู้จักเรื่องจังซี่
เอาไปเฮ็ดจังใดฮึ เอาไปถลุงหรือเฮ็ดจังใด ?
ถลุงเอาแร่ออกมา แล้วเอาเพชรมาขาย-ได้ราคาโลด
เฮาก็คือกัน **เฮาพิจารณาถึงจิต-ถึงใจเฮาแล้ว…เฮาก็สิบ่มีทุกข์
ทุกข์จึงว่าบ่มี**
พระพุทธเจ้าสอนว่า ‘มีแต่ทุกข์เท่านั้นเกิดขึ้น
มีแต่ทุกข์เท่านั้นตั้งอยู่ มีแต่ทุกข์เท่านั้นดับไป’ เพิ่นว่า
มันตั้งอยู่จังได๋ เพราะเฮาฮู้จัก ?
เพราะเฮาบ่ฮู้จักมันดับไป เฮาจึงโกรธกันเนี่ย
เฮาเอิ้นอารมณ์บ่ดีบ่ หรือว่าจิตใจขุ่นมัวบ่นี่ ?
*เฮาบ่ฮู้จัก เพราะจิตใจของเฮามันบ่สะอาดเด๊
จิตใจมันมืดตื้ออยู่พู้นเด๊ จิตใจมันสกปรกอยู้เด๊
จึงบ่เห็นจิต-บ่เห็นใจตัวเอง ใจเกิดขึ้นมา-เฮาก็บ่เห็น*
จนถ้ามันพอแฮงนี่ จึงฮู้ว่าอารมณ์บ่ดี-อันนี้
**‘ครั้นรู้ว่าอารมณ์บ่ดี-ก็ทิ้งซะ แล้วก็แล้ว-มันก็ซื่อ ๆ’**
มันเว้าเป็น จึงว่า**‘การพูด-การเว้านั้นนะ
ร้อยคำ-พันคำ-หมื่นคำ-แสนคำ-ล้านคำก็ตาม
สู้การกระทำให้มันรู้สึกตัวนิดเดียวบ่ได้’** เพิ่นว่า…”
หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ